Overslaan en naar de inhoud gaan
6 oktober 2026

Toegangskaart: wat heb jij nodig om goed te kunnen werken?

    Een diverse groep mensen zit in een rustige kantoorruimte rond een tafel tijdens een bijeenkomst over toegankelijkheid. Een van de deelnemers gebruikt een rolstoel en een andere deelnemer draagt een koptelefoon. Op het scherm staan de logo’s van Speels Collectief en de Code Diversiteit & Inclusie.

    De één werkt het prettigst in een rustige ruimte. De ander heeft baat bij flexibele werktijden, automatische ondertiteling tijdens een online-overleg of duidelijke informatie vooraf. Wat je nodig hebt om goed te kunnen werken, verschilt van persoon tot persoon. De Toegangskaart helpt om die behoeften inzichtelijk en bespreekbaar te maken.

    Met de Toegangskaart breng je je toegankelijkheidsbehoeften rondom je werk in kaart en bespreek je ze met je werkgever, opdrachtgever of team. Zo wordt duidelijk wat je nodig hebt, wat er al geregeld is en waar nog aanpassingen mogelijk zijn.

    Toegankelijkheid ziet er voor iedereen anders uit

    Bij toegankelijkheid denken we al snel aan een lift, een toegankelijk toilet of een rolstoeltoegankelijke entree. Maar toegankelijkheid op het werk gaat over veel meer. Ook werktijden, energie en communicatie spelen een rol. Net als wat je nodig hebt om mee te kunnen doen aan een overleg of teamuitje. Misschien heb je een rustige werkplek nodig om je te kunnen concentreren. Kun je niet te lang achter elkaar dezelfde werkzaamheden doen. Of helpt het als je vooraf weet wat er tijdens een bijeenkomst van je wordt verwacht. Dat soort behoeften zijn niet altijd zichtbaar voor een ander. En ze uitspreken is niet voor iedereen vanzelfsprekend.

    Maak toegankelijkheid bespreekbaar

    De Toegangskaart is geïnspireerd op de access rider: een hulpmiddel dat onder andere door gehandicapte en chronisch zieke makers wordt gebruikt om vooraf duidelijk te maken wat zij nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Met de Toegangskaart wordt dat principe breder toegepast. Niet pas wanneer iemand ergens tegenaan loopt, maar juist eerder. Zo kun je samen kijken wat er nodig is, wat er al goed geregeld is en waar nog aanpassingen mogelijk zijn.

    Zó werkt de Toegangskaart

    De Toegangskaart is digitaal in te vullen en bevat vragen over verschillende onderdelen van je werk. Die vragen helpen je om concreet te maken wat voor jou belangrijk is.

    Je hoeft niet alles in te vullen. Je kiest wat voor jou relevant is en wat je wilt delen. Misschien weet je bij sommige onderwerpen al precies wat je nodig hebt en bij andere nog niet. De Toegangskaart is een levend document: je kunt hem later aanvullen of aanpassen als je behoeften veranderen.

    Je kunt de kaart eerst zelf invullen en daarna bespreken met bijvoorbeeld je leidinggevende, opdrachtgever of team. Je kunt er ook samen mee aan de slag, bijvoorbeeld bij de start van een nieuwe baan of samenwerking, tijdens een teamoverleg of een ontwikkelgesprek.

    In de Toegangskaart is ook ruimte om afspraken vast te leggen en daar later op terug te komen. Zo kun je zien welke aanpassingen in de praktijk werken en of er nog iets anders nodig is.

    Een inclusieve werkomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

    De Toegangskaart legt de verantwoordelijkheid niet bij de individuele medewerker of maker. Een organisatie blijft verantwoordelijk voor een toegankelijke en inclusieve werkomgeving. De kaart kan wel inzicht geven in drempels en in wat binnen een team of organisatie beter kan. Daarbij is het belangrijk dat mensen zich vrij voelen om aan te geven wat zij nodig hebben en erop kunnen vertrouwen dat daar zorgvuldig mee wordt omgegaan. Sommige informatie die je deelt kan persoonlijk of gevoelig zijn. Maak daarom duidelijke afspraken over wat wordt vastgelegd en bewaard en wie daar toegang toe heeft.

    De Toegangskaart is ontwikkeld door Code Diversiteit & Inclusie en Speels Collectief en is bedoeld voor iedereen die werkt in de culturele en creatieve sector: van makers en freelancers tot medewerkers, leidinggevenden, HR-professionals, producenten en samenwerkingspartners.