Overslaan en naar de inhoud gaan
30 juni 2022

Nieuwe rondleiders voor de cultuursector

  • PPersoneel
Deelnmers aan de training zitten met z'n allen rond een tafel en praten in twee- en drietallen met elkaar. Op tafel liggen papiere, , boekjes, pennen, een koffiebeker en een flesje water. Op de achtergrond is een stuk van een bakstenen muur te zien.

Aan de slag in Het Scheepvaartmuseum. Foto: Almichael Fraay.

Rondleiden is een van de oudste vormen van publieksbegeleiding en storytelling. Hoe wordt de rondleiding gegeven, en voor welk publiek? En misschien nog wel belangrijker: dóór wie? De rondleider van nu inspireert je om vanuit een ander perspectief te kijken naar kunstwerken, gebouwen, tentoonstellingen, monumenten en cultuurlandschappen.

Rondleiders in het erfgoedveld zijn nog niet zo divers als onze maatschappij, waardoor sommige perspectieven ontbreken. Daarom initieerde het Heritage Lab van de Reinwardt Academie samen met partners een innovatieve cursus: Rondleidtraining – een pilotcursus voor verhalenvertellers. Deze cursus heeft als doel om nieuwe rondleiders op te leiden die het verhaal relevant maken voor iedereen.

Maar over welke vaardigheden en competenties dient de moderne rondleider te beschikken? Lees hoe de pilot is verlopen en maak kennis met de nieuwe verhalenvertellers!

Leren rondleiden in vijf dagen

De eerste pilot van deze cursus is inmiddels achter de rug samen met de partners: Het Scheepvaartmuseum, het Van Gogh Museum en het Frans Hals Museum. Een gemotiveerde groep deelnemers leerde tijdens deze pilot in vijf sessies verspreid over meerdere weken de fijne kneepjes van het nieuwe rondleidvak. Dit gebeurde op verschillende locaties onder leiding van diverse (gast)docenten. De aftrap vond plaats op Het Marineterrein, een plek met een bijzondere geschiedenis in Amsterdam. Een keuze die niet voor niets is gemaakt; het betrekken van de openbare ruimte tijdens een rondleiding is een belangrijk aspect van deze cursus.

Hierna ging de groep naar het Van Gogh Museum om kennis te maken met diverse kijk- en gesprekstechnieken om op een laagdrempelige manier het gesprek met de groep aan te kunnen gaan. Ook oefenden de deelnemers met het voeren van een dialoog over diverse onderwerpen, zoals het slavernijverleden.

Drie mensen staan voor een vitrine met daarin een schilderij van Van Gogh. Op de achtergrond is een wand te zien met daarop een deel van een van de schilderijen van Van Gogh.  Je ziet een oog en een oor.

Drie cursisten in het Van Gogh Museum. Foto: Claire Noblesse

In de opvolgende sessie werd hier in Het Scheepvaartmuseum verder mee geoefend door middel van diverse oefeningen op het VOC-schip Amsterdam. Hoe belicht je een gelaagd verhaal in combinatie met de perceptie van de maker in die specifieke tijd? Hoe creëer je veiligheid en meerstemmigheid in een rondleiding? Tijdens de laatste les werd hier verder op toegespitst met behulp van de STUDIO i publicatie ‘Wat je ziet, ben je zelf’.

Cursisten staan in een cirkel op het dek van het VOC-schip Amsterdam.

Cursisten op het VOC-schip Amsterdam. Foto: Almichael Fraay

Een toekomstbestendig vak

De deelnemers hebben de cursus afgesloten met een examen. Tijdens de feestelijke diploma-uitreiking op 9 mei op de Reinwardt Academie ontvingen de deelnemers hun certificaat. Hierbij was ook ruimte voor reflectie en een vooruitblik. Cursist Jerry Begraaf kwam hierbij aan het woord: ‘De verhalen zaten allemaal al in mijn hoofd. Wat ik bij deze cursus heb geleerd, is hoe ik ze kan vertellen. Ik heb een flinke toolbox meegekregen waaruit ik uit kan putten.’ De docenten en partners van de cursus zijn het erover eens dat het een waardevolle cursus is, mede door de toegankelijkheid ervan.

Deelname aan de cursus

Je hoeft geen kunsthistoricus te zijn om mee te doen. Sterker nog; je hebt geen enkele ervaring in de erfgoedsector nodig om deze cursus te volgen. De combinatie van toegankelijkheid en de actualiteit van deze cursus is een belangrijke factor voor de continuïteit van het traditionele rondleidvak. Door de deur open te zetten voor nieuwe verhalenvertellers blijft het vak toekomstbestendig en relevant voor nieuwe generaties. De volgende editie van de cursus zal plaatsvinden in 2023 in en rond Amsterdam. Houd hiervoor de kanalen van het Heritage Lab in de gaten.

Een groep mensen poseert lachend voor een groepsfoto. Ze staan onder een boom. Sommigen houden een bierflesje in hun hand.

Cursisten en een docent bij de diploma-uitreiking, Reinwardt Academie 9 mei. Fotograaf: Bruno Boom

Maak kennis met de nieuwe rondleiders 

Inmiddels zijn enkele geslaagden aan de slag gegaan als rondleider. Ben je benieuwd naar de nieuwe verhalenvertellers van deze pilot? Hieronder vind je hun namen en links naar hun LinkedIn-pagina’s.

Nora Stobbe: bekijk LinkedIn-pagina

Vitória Nobrega: bekijk LinkedIn-pagina

Renate Koopman: bekijk LinkedIn-pagina

Flo de Haan: bekijk LinkedIn-pagina

Jana Zijp: bekijk LinkedIn-pagina

Loredana Cannas: bekijk LinkedIn-pagina

Floor Briedé: bekijk LinkedIn-pagina

Jack Zuidema: bekijk LinkedIn-pagina

Jerry Bergraaf: bekijk LinkedIn-pagina

Quirine van Willigenburg: bekijk LinkedIn-pagina

Marianel Schipper: bekijk LinkedIn-pagina

Fadel Jabari

Patrick van Waardenburg

Deze pilotcursus is tot stand gekomen op verzoek van en in samenwerking met: Het Scheepvaartmuseum, Van Gogh Museum, Frans Hals Museum.

Ondersteunende partners: Erfgoed Academie, Museumvereniging, LKCA, Code Diversiteit & Inclusie, BRAM, Musea Bekennen Kleur.