Een weerbare cultuursector in tijden van polarisatie
Culturele organisaties krijgen steeds meer te maken met incidenten en druk door maatschappelijke spanningen en polarisatie, zoals intimidatie en de verwachting dat zij een standpunt innemen (polarisatiedruk). Daaruit volgt een behoefte aan kennis en richtlijnen om hiermee om te gaan en de ruimte voor meerstemmigheid en verbinding te beschermen. Kunsten ’92 levert met deze handreiking een overzichtelijk protocol.
Voor wie en waarom deze handreiking?
Deze handreiking biedt inzichten en adviezen voor culturele organisaties, makers, programmeurs en bestuurders die willen werken aan een vrije en veilige(re) culturele sector in een polariserende maatschappij.
Om geïnformeerd aan de slag te kunnen bevat de handreiking de benodigde basistheorie over het begrip polarisatie. Vervolgens biedt de handreiking een concreet afwegings- en handelingskader, gebouwd op theorie, data en praktijkvoorbeelden.
Belangrijkste lessen uit deze handreiking:
Ontwikkel het afwegings- en handelingskader aan de hand van de volgende vier pijlers die in de handreiking uitgelegd worden:
Ontwikkel visie, missie en kernwaarden van de organisatie:
Leg de visie, missie en kernwaarden van de organisatie vast
Ontwikkel criteria voor programmering
Bepaal gezamenlijk een standpunt bij polarisatiedruk
Wees voorbereid op incidenten: zorg voor goede, praktisch uitvoerbare processen en beslissingsbevoegdheden.
Bepaal hoe te handelen tijdens incidenten: zorg voor eenduidig en de-escalerend handelen bij verstoringen.
Zorg voor evaluatie en nazorg na incidenten: bespreek leerpunten, houd rekening met eventuele emotionele impact en deel ervaringen met andere organisaties.
Bron: Peeters-Osseyran, M. P. M., Bellaart, H. B., & Van Wonderen, R. (2026). Handreiking weerbare cultuursector: Afwegings- en handelingskader voor omgang met maatschappelijke spanningen en polarisatie. Kunsten ’92.